Neck Evaluation หลักทางกายภาพของคอกีตาร์

ในบทแรกเรา จะเริ่มเรียนกันที่ Neck Evaluation หรือกัน เช็คอาการของคอนะครับ

ที่นี้ก่อนที่คุณจะเริ่มเรียนบทแรกเนี่ย ผมอยากให้คุณทำความเข้าใจหรือว่าทำไมเราถึงต้องมีการ Setup

กีตาร์เวลาเล่นไปสักพักเนี่ยมันจะมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ 2 ลักษณะ 

• สายสูงขึ้น
• สายติดเฟรต

ที่นี้การติดเฟส หรือว่าสายสูงขึ้นนี้ ถ้ามันสามารถยอมรับได้ คุณเล่นไปแล้วยังเล่นได้โอเคอยู่ หรือไม่ได้ซีเรียสอะไร ผมก็ถือว่า ยังไม่ต้อง set  up ก็ได้ แต่ถ้าเกิดอาการสูงขึ้นมากๆ เล่นยาก หรือว่า ติดเฟรตจนเสียงเพี้ยน ผมแนะนำว่าให้คุณ Setup ดีกว่า

ที่มีสาเหตุหลักๆ ของมันคือ กีตาร์มากกว่า 95%  มันทำมาจาก

ไม้ครับ ดังนั้นสิ่ง ที่เกิดขึ้นคือไม้มันมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นคลายความชื้นออก ดูดความชื้นเข้า อุณภูมิ ภูมิอากาศ มันสามารถทำให้ไม้นั้นมีการเปลี่ยนแปลงได้ 

สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่คุณควรเข้าใจก็คือ กีตาร์มันถูกขึงด้วยสายอยู่ตลอด ดังนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นคือ มันมีแรงตึง ไม้นี่เป็นสิ่งหนึ่งที่มีความพิเศษ มันสามารถคลายตัว ระหว่างที่ มันถูกดึงอยู่เรื่อยๆ มันก็จะคลายตัวอยู่เรื่อยๆ มันที่เกิดอาการโก่งหรือว่าถ้ามันคลายความชื้นออกไป สิ่งที่เกิดขึ้นมันจะหดตัว บิดตัว หรือบีบกันแน่น อันนี้ก็อาจจะทำให้กีตาร์สายติดเฟรตได้

องค์ประกอบในการ setup มีอยู่ 3 ส่วนใหญ่ๆก็คือ

1. Setup คอ
2. Setup Saddle
3. Setup Nut

บาทความนี้ เราจะอยู่ในส่วนที่เช็คอาการคอกีตาร์

ทำความรู้จักคอกีตาร์ 

หน้าที่ของคอ

- ขึงสาย ยึดสาย ตรึงสาย คอกีตาร์ คือส่วนที่สำคัญมากๆ มีหน้าที่ขึงสาย จากหัวกีตาร์ ไปถึงบอดี้

- Feeling การเล่น แน่นอนว่าเราจับคอตลอดการเล่น ลองสังเกตว่า เวลาที่เราไปเล่นกีต้าร์ตัวอื่น ตัวที่ไม่คุ้นเคย เราจะรู้สึกว่ามันมีความแตกต่างทันที นั่นเป็นเพราะคอแตกต่างกัน และสายสูงต่ำไม่เท่ากัน คอจำเป็นตัวสำคัญในการกำหนด Feeling ในการเล่นด้วย

คอประกอบไปด้วยอะไร องค์ประกอบหลักๆที่เราเห็น

- ส่วนที่เป็นคอ (ระหว่างพูด ตัดภาพมาทับหน้า)

- ส่วนที่เป็นหัว ที่หัวก็จะมีลูกบิด เอาไว้ตั้งสายให้ตึง (ระหว่างพูด ตัดภาพมาทับหน้า)

- ส่วนที่เป็นฟิงเกอร์บอร์ด บนฟิงเกอร์บอร์ดก็จะมี เฟรต เอาไว้บอกกำหนดโน๊ตเสียง (ระหว่างพูด ตัดภาพมาทับหน้า)

- และก็ Truss rod มันก็จะเป็นก้านโลหะ อยู่ในคอ (คลาสสิคไม่มี)

- คอกีต้าร์ยุคใหม่บางยี่ห้อ จะมีแท่ง carbon fiber อันนี้เดี๋ยวไว้คุยในลำดับถัดไป (ขึ้นภาพ)

ชนิดไม้คอ อยากให้มองภาพเป็น 2ลักษณะคือ

- คอที่เป็นแบบไม้ mahogany (ขึ้นภาพ)

- คอที่เป็นแบบไม้ Maple (ขึ้นภาพ)

ไม้ mahog จะเป็นไม้ที่มีความแข็ง แต่เปราะ ไม้maple จะเป็นไม้ที่มีการให้ตัว คือมันสามารถดัดโค้ง หรือไม้มันมีความเหนี่ยวมากกว่า

ถ้าตัดไม้มาขนาดเล็กๆ เท่าๆกันแล้วใช้มือดัดด้วยแรงเท่าๆกัน ไม้maple จะสามารถดัดโค้งได้มากกว่า ส่วน mahog จะหักได้ง่ายกว่า เดี๋ยวเราจะไปพูดกันลึกๆในเรื่อง คุณสมบัติของวัสดุ

String Buzz or Action to height

ที่นี้กลับมาเรื่องแรกกันก่อน กีต้าร์ที่จะถูก setup ส่วนใหญ่แล้วจะมีปัญหาอยู่ใน 2 ลักษณะ่กว้างๆคือ เวลาเราเล่น สายติดเฟรต ไม่ก็สายสูงมากเกินไป ดังนั้นเราต้องเช็คอาการคอก่อนที่จะแก้ไข

เช็คอาการคอเบื้องต้น มองด้วยตา (Sight the neck) 

ที่นี้เราต้องCheck ก่อนว่าคอกีต้าเรามีอาการอย่างไรในเบื้องต้น Basic เลย คือมองคอกีตาร์ ตั้งแต่หัว จนถึงเฟรตสุดท้าย ด้วยวิธีการมองตะแคง เพื่อลดตัวแปรเรื่องน้ำหนัก หรือสามารถวางตั้งพื้น โดยที่หัวกีตาร์เป็นอิสระ ไม่มีน้ำหนักกดทับ

การมองให้สังเกต

1. ระนาบเฟรตตรงกลาง 
2. ปลายเฟรตด้านสาย 1 
3. ปลายเฟรตด้านสาย 6

เช็คอาการโดยใช้ Straight edge

เราจะใช้ไม้บรรทัดที่เป็นมาตรฐาน วางที่ตำแหน่งระหว่างสาย 3 กับ 4  ตรงนี้คือส่วนกลางคอ เช็คช่องว่างด้านใต้คอเราจะรู้ว่าลักษณะคอของเรามีความโค้ง หรือกระโดดแบบไหน 

ไม้บรรทัดที่ใช้ควรยาว 18นิ้ว เพื่อทึ่จะสามารถเช็คได้ตลอดทั้งคอ

พอเราเริ่มรู้แล้วว่าคอกีตาร์เราเป็นประมาณไหนเรา ก็จะเอามาวิเคราะห์ว่าลักษณะของมันเป็นเข้ารูปแบบไหนบ้างจะอธิบายในหัวข้อถัดไป

เช็คละเอียดโดยใช้ Notched Straight

ลงรูป

ไม้บรรทัด แบบนี้เรียกว่า Notched Straight edge ถ้าสังเกต ไม้บรรทัดนี้จะมีรอยบากเพื่อเอาไว้หลบเฟรต

Notched Straight edge จะมีรอบบาก 2 เอาไว้สำหรับกีตาร์ที่เป็น Short  scale กับ Long  scale 

• Long Scale = 25.5 นิ้ว
• Short Scale = 24.75 นิ้ว

ตัวของไม้บรรทัด Notched Straight edge เราเอาไฟฉายส่องผ่าน เพื่อดูแสงไฟที่ลอดด้านใต้ไม้บรรทัด

พอเรารู้แล้ว เราก็จะมาวิเคราะห์กัน

อาการของคอกีตาร์ 6 แบบ

1. Up Bow
   
   
   เป็นอาการ คอโก่ง ตั้งแต่หัว สายสูงตลอดช่วงคอ
2. Back Bow
   
   
   อาการคอแด่นไปด้านหลัง สายสูงเฟรตลึกๆ  เฟรตช่วงแรกเล่นง่าย
3. Hump
   
   
   อาการคอปูด นูน ช่องเฟรต12 เป็นต้นไป ติดเฟรต ก่อนช่วงปูด ไม้ปูดเป็นเรื่องปกติ
4. Rise in Tongue
   
   
   ฟิงเกอร์บอร์ดค่อยๆสูงขึ้นตั้งแต่ช่วงรอยต่อคอ เล่นใกล้ๆช่วงรอยต่อคอเริ่ม Buzz
5. Straight
   
   
   คอตรงเกินไป สายจะสูงไปเรื่อยๆ
6. Controlled Relief
   
   
   โค้งนิดๆ กำลังดี

ปล. ในseries setup กีต้าร์อย่าง pro เราจะอุปมาอุปไมยว่าเฟรตกีต้าร์ของคุณ ได้ระดับ อยู่แล้วไม่ต้องมีการ Leveling

สุดท้ายเราต้องแยกให้ออกว่า คออยู่ในอาการไหน หรือเฟรตกระโดด แล้วบทความต่อไปเราจะมาดูส่วนอื่นๆกัน