วิธีฝึกอย่างมีประสิทธิภาพ ตอน 1

คุณอยากเก่งมั้ย ลองนึกทบทวนดีๆ แล้วตอบตัวเองให้ได้ 

ถ้าคุณอยากเล่นเก่ง การฝึกคือคำตอบ ถ้าไม่ฝึกก็ไม่เก่ง เรื่องง่ายนิดเดียว การฝึกซ้อมที่ดีรวมถึงสถานที่ฝึกซ้อมที่เหมาะสมจะช่วยจัดระเบียบ Workflow ความแม่นยำในการเล่น รวมไปถึงการจัดการเวลาเพื่อให้ซ้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ย่อมเป็นเรื่องที่ดี เตรียมเก้าอี้ที่นั่งสบาย พร้อมอุปกรณ์ที่จำเป็นทั้งหมด และจัดพื้นที่ให้ไม่มีสิ่งรบกวนมากที่สุด ตั้งเป้าหมายทั้งระยะสั้นและระยะยาวพร้อมขั้นตอนในการไปสู่เป้าหมาย ซึ่งตั้งเป้าหมายควรสมเหตุสมผลกับเวลาที่มีอยู่ด้วย

“ผมไม่มีเวลาฝึกซ้อม” เป็นคำพูดที่ครูสอนดนตรีได้ยินจนชิน ซึ่งคำตอบก็คือ “คุณมีเวลา 24 ชั่วโมงเท่ากับคนอื่นๆ” เราทุกคนต่างก็ยุ่งวุ่นวาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียน งาน ครอบครัว กิจกรรมอื่นๆมากมาย หรือเรื่องที่ทำให้เสียสมาธิ วันแต่ละวันผ่านไปเร็วนัก 

คำถามก็คือ คุณจะหาเวลาฝึกซ้อมอย่างไรจึงจะเหมาะสมและใช้เวลาให้คุ้มค่าที่สุด ในฐานะที่ฝึกกีตาร์มาเกือบตลอดชีวิต ผมพอสรุปวิธีในการฝึกที่ช่วยให้ใช้เวลาคุ้มค่าที่สุด 3 วิธี

ฝึกช่วงสั้นๆ หลายครั้งต่อวัน

กฎ 5 นาที เป็นเรื่องที่น่าทึ่งมาก ถ้าคุณจดจ่อและมีสมาธิในการฝึกแค่ 5 นาที เริ่มต้นในตอนเช้าด้วยการ warm up รวมไปถึงทุกครั้งที่คุณว่าง หรือหยุดพักจากสิ่งที่กำลังทำอยู่

การฝึกช่วงเวลาสั้นๆนี้ คุณต้องมีสมาธิ จดจ่อกับสิ่งที่คุณกำลังฝึก เช่น การฟังเพลงสั้นๆ ที่น่าสนใจทำให้คุณ แล้ววิเคราะห์ท่อนนั้นๆ  การเรียนรู้ระดับเสียง คอร์ด หรือ lick ใหม่ๆ การเล่นเพลงหรือท่อนเพลงตั้งแต่ต้นจนจบโดยไม่หยุด ไม่ว่าจะอะไรก็ตาม หากคุณทำแบบนี้หลายๆ ครั้งในระหว่างวัน คุณจะประหลาดใจกับจำนวนชั่วโมงการฝึกซ้อมที่คุณบันทึกไว้ และความคืบหน้าที่คุณทำได้ ในตอนแรก อาจดูเหมือนว่าคุณเพิ่งจะเริ่มได้ไม่นานก็หมดเวลาแล้ว แต่ในไม่ช้า คุณจะชินกับวิธีการฝึกแบบช่วงสั้นๆ และตั้งหน้าตั้งตารอการฝึกซ้อมครั้งต่อไปอยู่เสมอ ข้อดีอีกอย่างคือคุณจะวอร์มอัพอยู่เสมอและนึกถึงดนตรีอยู่เสมอ

ฝึก 2-3 ครั้งต่อวัน

การวางแผนเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ใช่แค่สิ่งที่คุณจะฝึกเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเวลาที่คุณมีเพื่อใช้ฝึกในแต่ละวันด้วย วิธีนี้ใช้สำหรับคนที่มีเวลาค่อนช้างรัดตัวในแต่ละวัน แต่ยังปลีกตัวมาซ้อมได้ คุณอาจจะยังเป็นนักศึกษา ที่มีคาบเรียนไม่เต็มวัน หรืออาจจะเป็นคนทำงานอิสระก็ได้ โดยการฝึกจะแบ่งเวลาอย่างน้อย 30 นาที โดยการวางระบบฝึกให้ดี warm up เป็นเรื่องสำคัญ จัดระเบียบการฝึกในช่วงต้นให้ดี ไม่รีบร้อนเกินไป ที่สำคัญ ช่วงwarm up คุมมือขวาให้ดี  ฝึกให้ครบตาราง ทำแบบนี้ 2-3 ครั้ง คุณจะพัฒนาได้เร็ว เพราะมือและระบบสมาธิ มีการจัดระเบียบโดยไม่รีบร้อนเกินไป

ซ้อมยาว ครั้งเดียว

วิธีนี้เป็นวิธีดั้งเดิม หากคุณมีเวลา มีความอดทน และสมาธิ วิธีนี้จะทำให้คุณพัฒนาทางด้านกายภาพเร็วที่สุด อันตรายจากการฝึกซ้อมยาวๆ คือการไม่วางแผน และเผลอเรอ ไม่โฟกัส หรือเสียสมาธิ ซึ่งจะทำให้คุณเสียเวลาเปล่า

ในการฝึกรูปแบบนี้ คุณต้องมีวินัย แบ่งชั่วโมงฝึกให้ดี การจดจ่อและมีสมาธิในเวลานาน กล้ามเนื้อที่วอร์มจนได้ที่ ฝึกจนล้า การเค้นและบีบคั้นตัวคุณเอง จะทำให้คุณข้ามขีดจำกัดของตัวเองได้ เมื่อคุณซ้อมจนชิน วินัยนี้จะติดตัวคุณไปนานแสนนาน ถ้าเป็นไปได้ควรฝึกในเวลาที่ร่างกายยังตื่นตัวอยู่ อย่าฝึกตอนร่างกาย cool down หรือง่วงนอน เริ่มฝึกแบบมาราทอนในช่วงสั้นๆก่อน อาจจะเริ่มที่ 1 ชั่วโมง เกลี่ยตารางฝึกให้ดี แล้วค่อยๆเพิ่มเวลามากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อคุณทำจนชิน ซ้อม 3-4 ชั่วโมงจะเป็นเรื่องธรรมดา อย่าลืมจับเวลาเพื่อให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

ไม่ว่าคุณจะใช้วิธีใด (หรือใช้วิธีทั้งหมดรวมกัน) จงบริหารเวลาให้ดี รวมถึงวางแผนเพื่อบรรลุเป้าหมาย การเขียนตารางฝึกซ้อมช่วยให้คุณเตรียมแบบฝึกให้พร้อมก่อนได้ 

การพัฒนาทักษะของคุณในฐานะนักดนตรีเป็นประสบการณ์ที่คุ้มค่าและต้องใช้ความพยายามอย่างมาก ใช้เวลาของคุณอย่างชาญฉลาด แต่เหนือสิ่งอื่นใด จงสนุกไปกับมัน! พรสวรรค์ ไม่เท่ากับพรแสวง